Türkiye’de emlak komisyonu: yasal sınır, kim öder, ne zaman öder

Komisyon sorusu genellikle geç, tapu günü gündeme gelir ve hoş olmayan bir sürprize dönüşür. Kuralı baştan bilmek ve ilk görüşmede sormak en iyisidir.

Yasal sınır

Emlak ofislerinin komisyonunu Ticaret Bakanlığı’nın çıkardığı “Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik” düzenler:

Satışta

• Üst sınır: KDV hariç satış bedelinin %4’ü.
• Paylaşım: yazılı olarak aksi kararlaştırılmadıkça alıcı ve satıcı arasında eşit; yani genellikle taraf başına %2.
• Vergi: komisyon tutarına KDV (%20) eklenir.

Kiralamada

• Üst sınır: bir aylık kira artı KDV.

Bunlar üst sınırlardır; ofis daha azını istemekte serbesttir.

Örnek

Fiyatı 5.000.000 TL olan bir mülk:

• Alıcının azami komisyonu: %2 = 100.000 TL.
• Bunun KDV’si: 20.000 TL.
• Toplam: 120.000 TL.

Aranması gereken şartlar

1. Ofisin yetki belgesi: Ticaret Bakanlığı’ndan alınan yetki belgesi; numarası ilanlarda görünür.
2. Yazılı sözleşme: Yönetmelik, ofis ile müşteri arasında hizmeti ve komisyonu belirleyen bir sözleşme şart koşar.
3. Resmî fatura: ödeme yaparken isteyin.

Komisyon ne zaman ödenir?

Genellikle sözleşmede belirtildiği şekilde, işlem tapu günü tamamlandığında. İşlem gerçekleşmeden komisyonun tamamını peşin ödemeyin. Yeni projelerden alımlarda komisyonu çoğu durumda müteahhit öder; bunu sorun.

Komisyon karşılığında neler almalısınız?

• Hedefinize ve bütçenize uygun mülklerin sunulması.
• Tapunun, şerhlerin, yapı ruhsatının ve iskanın kontrolü. Bkz. satın alma öncesi kontrol listesi.
• Fiyat ve şartların pazarlığı.
• Değerleme raporu, sigorta, tapu randevusu ve tercümanın koordinasyonu.
• Tapu günü yanınızda bulunması. Bkz. tapu günü rehberi.
• Satış sonrası destek: abonelikler, oturma izni, yönetim ve kiralama.

Dikkat edilmesi gereken işaretler

• Herhangi bir hizmetten önce komisyonun tamamının istenmesi.
• Sözleşmede yazmayan ek “hizmet bedelleri”.
• Tapuda gösterilen bedelden farklı bir fiyat üzerinden hesaplanan komisyon.
• Yetki belgesi numarasını vermeyen ofis.

Daha fazlası emlak dolandırıcılığı işaretleri rehberinde ve emlak ofisine sorulacak sorular rehberinde.

Özet

Türkiye’de komisyon yasayla belirlenmiştir: Satışta %4 artı vergi, genellikle iki taraf arasında bölünür; kiralamada bir aylık kira. Başta sorun, sözleşmeye yazdırın ve işlem tamamlandığında yetki belgeli bir ofise ödeyin.

Bize ulaşın; başlamadan önce işleminizin toplam maliyetini size yazılı olarak açıklayalım.